تغذیه بیماران دیالیزی
 
 

كلیه را پالایشگاه بدن می دانند چرا كه وظیفه پاكسازی خون را به عهده دارد و هر روز چندین بار تمامی خون موجود در بدن از این دو عضو كوچك عبور می كنند تا از تمام مواد زائد كه طی سوخت و ساز بدن تولید می شوند پاك شود.


اما وقتى زمانى مى رسد كه كلیه هاى شخص از كار مى افتد و دیگر نمى تواند وظیفه خود را انجام دهد اینجاست كه تنها راه نجات فرد بیمار راهى نیست جز دیالیز.

اما واقعیت این است كه یك بیمار دیالیزى براى حفظ جان علاوه بر دیالیز به یك چیز مهم دیگر هم احتیاج دارد. چیزى كه بسیارى از كسانى كه به دلیل از كارافتادن كلیه ها جانشان را از دست مى دهند از آن غافلند. بله! درست حدس زدید! تغذیه... واقعیتى مهم كه هرگز نمى توان آن را نادیده گرفت. امروز از تغذیه و نكات مهمى كه در این رابطه شما بیمار دیالیزى باید بدان توجه داشته باشید مى گوییم پس نكات زیر را بخوانید و جدى بگیرید...






كلیه را پالایشگاه بدن می دانند چرا كه وظیفه پاكسازی خون را به عهده دارد و هر روز چندین بار تمامی خون موجود در بدن از این دو عضو كوچك عبور می كنند تا از تمام مواد زائد كه طی سوخت و ساز بدن تولید می شوند پاك شود.


اما وقتى زمانى مى رسد كه كلیه هاى شخص از كار مى افتد و دیگر نمى تواند وظیفه خود را انجام دهد اینجاست كه تنها راه نجات فرد بیمار راهى نیست جز دیالیز.

اما واقعیت این است كه یك بیمار دیالیزى براى حفظ جان علاوه بر دیالیز به یك چیز مهم دیگر هم احتیاج دارد. چیزى كه بسیارى از كسانى كه به دلیل از كارافتادن كلیه ها جانشان را از دست مى دهند از آن غافلند. بله! درست حدس زدید! تغذیه... واقعیتى مهم كه هرگز نمى توان آن را نادیده گرفت. امروز از تغذیه و نكات مهمى كه در این رابطه شما بیمار دیالیزى باید بدان توجه داشته باشید مى گوییم پس نكات زیر را بخوانید و جدى بگیرید...

• مهمترین نكته اى كه این بیماران باید به آن توجه داشته باشند اجتناب از سوء تغذیه است. اصولاً سوء تغذیه در این بیماران به شدت برایشان خطرناك است و به عنوان یكى از عوامل مرگ و میر آنها محسوب مى شود. طبق آخرین تحقیقات به عمل آمده حدود ۸- ۶ درصد از بیماران دیالیزى دچار سوء تغذیه هستند و این خود موجبات مرگ آنها را فراهم مى آورد. این خود گویاى این مطلب است كه بحث تغذیه در این بیماران تا چه حد مهم است.

• بیمار دیالیزى طى این پروسه درمانى مقادیرى پروتئین خونش را از دست مى دهد و این خود سوء تغذیه او را شدیدتر مى كند. از این رو توصیه مى شود روزانه ۱۵۰-۱۳۰ گرم گوشت پخته بدون چربى مصرف كند تا كمبود پروتئین بدنش جبران شود. البته نكته مهم اینجاست كه گوشت مصرفى این بیماران باید كاملاً بدون چربى باشد. از این رو توصیه اكید مى شود كه گوشت هاى صاف و بدون چربى را آب پز كنند و میل بفرمایند.

• شاید باورش كمى سخت باشد اما واقعیت دارد كه علت مرگ ۵۰ درصد از این بیماران چربى بالا است. مصرف چربى در این بیماران مثل سم است و باید مصرف آن را محدود كنند. روغن هاى جامد و روغن هاى اشباع براى این دسته از بیماران بسیار مضر است. از این رو توصیه مى شود در صورت استفاده از چربى، از روغن هاى ذرت و روغن زیتون آن هم به میزان كم مصرف كنند. مصرف فرآورده هاى پرچرب مثل بستنى، ماست پرچرب، خامه به شدت ممنوع شود.

• مصرف فیبر غذایى مثل سبزیجات و میوه جات را فراموش نكنند. البته در مصرف میوه جات باید به پاره اى نكات توجه داشته باشند كه در ادامه بیان خواهم كرد اما مصرف سبزیجات را حتماً در رژیم غذایى شان قرار دهند. از این رو توصیه مى شود روزانه حدود ۲۵-۲۰ گرم فیبر در قالب سبزیجات و میوه جات مصرف كنند.

• در مصرف مایعات زیاد ه روى نكنند. به دلیل از كارافتادن كلیه ها مصرف زیاد مایعات در اینها باعث مى شود به سرعت حجم خون بالا رود و این حجم اضافى خون را به صورت فشارخون بالا نارسایى قلبى نشان دهد اما به دنبال دیالیز و كاهش ناگهانى حجم خون بیمار با كاهش فشار شدید خون، انقباض هاى عضلانى دردناك و صدمه به قلب مواجه شود. از این رو توصیه مى شود روزانه بیشتر از CC۱۰۰۰-۱۵۰۰ مایعات مصرف نكنند.

• مصرف میوه هایى كه حاوى پتاسیم بالا هستند در این بیماران كار درستى نیست. از این رو در مصرف میوه هایى همچون موز، كیوى، شلیل، خربزه، آلو زرد و طالبى زیاده روى نكنند. البته ویتامین ها در این بیمارى بسیار برایشان مفید است اما این میوه ها به دلیل داشتن پتاسیم بالا برایشان ضرر دارد.

• همان طور كه گفته شد مصرف ویتامین ها براى این بیماران ضرورى است اما باید در مصرف ویتامین هاى محلول در چربى مثل ویتامین D ، E و A افراط و زیاده روى نكنند. از این رو مصرف جگر، آجیل، خرما، سیب زمینى و سایر خوردنى ها از این قبیل در این بیماران باید با احتیاط مصرف شود.

• مصرف نمك در این بیماران باید كاملاً محدود شود. مصرف نمك سبب افزایش فشارخون مى شود و فشارخون سبب مى شود تا عوارض بیمارى در اینها بسیار تشدید شود از این رو توصیه مى شود كه روزانه بیشتر از یك دهم یك قاشق چایخورى نمك بیشتر مصرف نكنند.

• و در آخر این كه بیماران دیالیزى هم همچون همه بیماران دیگر مى توانند با رعایت پاره اى نكات در امر تغذیه بسیارى از عوارض بیمارى را در خودشان بكاهند، تغذیه خوب و اصولى را جدى بگیرند و آن را در همه حال رعایت كنند